สถานการณ์ชายแดนไทย-กัมพูชา ยังตึงเครียด กระทบสุขภาพจิตผู้ประสบภัย 'ทองก้อนใหญ่ โฮลดิ้ง' นำเทคโนโลยี VR หนุนการทำงานทีม MCATT โรงพยาบาลพระศรีมหาโพธิ์ ช่วยฟื้นฟูจิตใจ

ท่ามกลางสถานการณ์ความขัดแย้งบริเวณชายแดนไทย-กัมพูชา ที่ส่งผลให้มีผู้อพยพหลั่งไหลสู่ศูนย์พักพิงกว่า 100,000 คน วิกฤตการณ์ครั้งนี้ไม่ได้สร้างเพียงความเสียหายทางกายภาพ แต่ยังก่อให้เกิด “ปัญหาสุขภาพจิต" ครั้งใหญ่ ทั้งความเครียดเฉียบพลัน (Acute Stress Disorder) และบาดแผลทางใจ (Trauma) ในกลุ่มผู้ประสบภัย

ภาคเอกชนโดย บริษัททองก้อนใหญ่ โฮลดิ้ง ได้นำเทคโนโลยี Virtual Reality - VR ภายใต้ชื่อ "NeuroSight" เข้ามาประยุกต์ใช้เพื่อสนับสนุนการทำงานของบุคลากรทางการแพทย์ทีมเยียวยาจิตใจ MCATT (Mental Health Crisis Assessment and Treatment Team) โรงพยาบาลพระศรีมหาโพธิ์ เพื่อช่วยดูแลผู้ที่ประสบความเครียด บาดแผลทางใจ และวิตกกังวลจากสถานการณ์สงคราม

แพทย์หญิงธีรธร ทองก้อนใหญ่ กรรมการบริษัททองก้อนใหญ่ โฮลดิ้ง จำกัด กล่าวว่า "สถานการณ์ความขัดแย้งทางทหารระหว่างไทยและกัมพูชาในขณะนี้ไม่เพียงแต่สร้างความสูญเสียทางกายภาพ แต่ยังทิ้งบาดแผลทางจิตใจที่ลึกซึ้งแก่ประชาชนที่ต้องหลบหนีออกจากพื้นที่สงคราม ผู้อพยพกว่า 100,000 คนที่หลั่งไหลเข้ามาในศูนย์อพยพล้วนประสบกับความบอบช้ำทางจิตใจ บางคนเห็นความรุนแรง สูญเสียคนที่รัก หรือถูกคุกคามต่อชีวิต สภาวะเหล่านี้นำไปสู่ความเครียดเฉียบพลัน (Acute Stress Disorder) อาการบาดเจ็บทางใจจากเหตุการณ์รุนแรง (Trauma) และความวิตกกังวลที่รุนแรง

ปัญหาสุขภาพจิตในสถานการณ์สงครามเป็นวิกฤติเงียบที่มีความรุนแรงไม่แพ้การขาดแคลนอาหารหรือยารักษาโรค หากไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมและทันท่วงที อาจนำไปสู่ปัญหาระยะยาว เช่น โรคเครียดหลังเหตุการณ์สะเทือนขวัญ (PTSD) ภาวะซึมเศร้า และการทำร้ายตนเอง เราจึงได้นำเครื่องมือ NeuroSight (นิวโรไซต์) ซึ่งเป็นเทคโนโลยี VR ที่ได้รับการพัฒนาเฉพาะสำหรับการบำบัด ฟื้นฟู และดูแลผู้ที่ประสบภัยสงครามมาสนับสนุนทีมแพทย์และนักจิตวิทยา เพื่อให้การช่วยเหลือที่มีประสิทธิภาพและทันท่วงทีแก่ผู้อพยพในวิกฤติครั้งนี้"

นายแพทย์โกศล วราอัศวปติ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลพระศรีมหาโพธิ์ จ.อุบลราชธานี เปิดเผยถึงข้อจำกัดหน้างานว่า ด้วยจำนวนผู้อพยพที่มีมหาศาลเทียบกับจำนวนบุคลากรทางการแพทย์ที่มีจำกัด การดูแลสุขภาพจิตเบื้องต้นจึงทำได้ยากลำบาก การนำเทคโนโลยี VR เข้ามาช่วย จึงเปรียบเสมือนการเพิ่มเครื่องมือคัดกรองและบำบัดเบื้องต้น

"NeuroSight ช่วยให้เราดูแลผู้ที่มีอาการหวาดกลัวหรือนอนไม่หลับได้พร้อมกันหลายเคส ช่วยลดภาระงานของทีมแพทย์ และทำให้ผู้ป่วยเข้าถึงการดูแลได้รวดเร็วขึ้นก่อนที่จะเข้าสู่กระบวนการรักษาที่ซับซ้อนกว่านี้" นายแพทย์โกศลกล่าว

สำหรับการทำงานของ VR ดังกล่าวนั้น คือ ออกแบบมาเพื่อผสานหลักการทางจิตวิทยาเข้ากับโลกเสมือนจริง โดยเน้นการสร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย (Safe Zone) เพื่อลดความตื่นตระหนกของผู้ใช้งาน โดยมีฟังก์ชันหลักที่นำมาใช้ในพื้นที่ ได้แก่ การจำลองสภาวะผ่อนคลาย เพื่อลดระดับความเครียดเฉียบพลันในทันที, โปรแกรมฝึกสติ เพื่อให้ผู้ประสบภัยเรียนรู้วิธีจัดการอารมณ์ด้วยตนเอง พร้อมมี ระบบติดตามผล ช่วยเก็บข้อมูลเบื้องต้นให้แพทย์ประเมินอาการได้แม่นยำขึ้น นอกจากนี้ยังใช้งานง่ายและรวดเร็ว สามารถให้บริการได้หลายคนในเวลาจำกัด เหมาะสมกับสถานการณ์ฉุกเฉิน

อย่างไรก็ตาม แพทย์หญิงธีรธร กล่าวเสริมว่า แม้เทคโนโลยีจะช่วยบรรเทาอาการเบื้องต้นได้ แต่ปัญหาสุขภาพจิตในภาวะสงครามมีความซับซ้อนและรุนแรงเกินกว่าที่เครื่องมือชนิดเดียวจะรับมือได้ทั้งหมด

"ผู้อพยพส่วนใหญ่ต้องเผชิญกับภาพความรุนแรง การสูญเสียบุคคลอันเป็นที่รัก และความไม่แน่นอนของชีวิต สิ่งเหล่านี้อาจพัฒนาไปสู่โรคเครียดหลังเหตุการณ์สะเทือนขวัญ (PTSD) ในระยะยาว หากไม่ได้รับการดูแลที่ต่อเนื่อง"

แพทย์หญิงธีรธร ย้ำทิ้งท้ายว่า ขณะนี้ศูนย์อพยพยังต้องการความช่วยเหลืออีกมาก ทั้งในแง่ของบุคลากรผู้เชี่ยวชาญด้านจิตเวช อุปกรณ์ทางการแพทย์ และทรัพยากรสนับสนุนอื่นๆ เพื่อให้การดูแลครอบคลุมและยั่งยืน เพราะการเยียวยาจิตใจผู้ประสบภัยสงครามคือเรื่องเร่งด่วนที่ไม่สามารถรอได้